Liceum to dopiero jeden z etapów edukacji. Co możesz zrobić, kiedy już je skończysz? Możesz oczywiście rozpocząć studia. Ale to nie jedyna droga. Możesz też zdobyć konkretny zawód w szkole policealnej, uzupełnić kwalifikacje na kursie zawodowym albo rozpocząć pracę i zdobywać doświadczenie. Możliwości jest naprawdę sporo.
No dobrze, ale skąd wiedzieć, co będzie najlepsze właśnie dla Ciebie? Zanim podejmiesz decyzję, warto przyjrzeć się różnym opcjom i zastanowić się, czego właściwie potrzebujesz. Czy zależy Ci na wyższym wykształceniu? Chcesz szybko zdobyć zawód? A może najważniejsze jest dla Ciebie pierwsze doświadczenie zawodowe?
Przyjrzyjmy się możliwościom, które daje nam liceum.
Zacznijmy od najbardziej oczywistej możliwości, czyli studiów. Liceum ogólnokształcące daje wykształcenie średnie i przygotowuje Cię do dalszego kształcenia, w tym do egzaminu maturalnego. Jeśli zdasz maturę, możesz ubiegać się o przyjęcie na studia. Do wyboru masz między innymi studia pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolite studia magisterskie. W zależności od kierunku możesz zdobyć wykształcenie przygotowujące Cię do wykonywania konkretnego zawodu albo rozwijać wiedzę w interesującym Cię obszarze. Oferta kierunków jest ogromna. Możesz studiować np. psychologię, informatykę, ekonomię, filologię, kierunki techniczne czy artystyczne.
A jakie zawody mogą być związane z takimi studiami? Przykładowo: psycholog, nauczyciel, analityk, ekonomista, specjalista IT czy inżynier. W przypadku niektórych zawodów wykonywanie profesji wymaga jednak spełnienia dodatkowych warunków lub uzyskania określonych uprawnień.
Tylko czy warto wybierać kierunek dlatego, że jest popularny albo ktoś powiedział Ci, że „po tym na pewno będzie praca”? Zanim zdecydujesz, zastanów się, co właściwie chcesz robić w przyszłości. Lubisz kontakt z ludźmi? Interesują Cię nowe technologie? Dobrze czujesz się w zadaniach wymagających dokładności? A może ważna jest dla Ciebie kreatywność, samodzielność albo możliwość ciągłego uczenia się? To właśnie od takich pytań warto zacząć.
Studia nie są jedyną możliwością dalszej nauki. Jeżeli zależy Ci przede wszystkim na zdobyciu przygotowania do konkretnego zawodu, możesz sprawdzić ofertę szkół policealnych. To rozwiązanie może być interesujące, jeśli chcesz zdobyć kwalifikacje zawodowe, ale nie planujesz studiować.
Co ważne, do szkoły policealnej nie jest wymagana zdana matura. Potrzebujesz wykształcenia średniego (ukończone liceum lub technikum) lub średniego branżowego (ukończona szkoła branżowa II stopnia). Oferta szkół policealnych jest różnorodna. Możesz znaleźć w niej m.in. kierunki prowadzące do zawodów takich jak technik administracji, technik usług kosmetycznych, technik masażysta, opiekun medyczny czy technik bezpieczeństwa i higieny pracy.
Przed wyborem warto jednak sprawdzić, jakie dokładnie kwalifikacje zdobędziesz, jak długo potrwa nauka i jakie wymagania trzeba spełnić. Oferta może różnić się w zależności od szkoły.
Nie wybieraj więc szkoły tylko dlatego, że jej nazwa brzmi ciekawie. Sprawdź, czego konkretnie się nauczysz i jakie możliwości daje Ci zdobycie danego zawodu.
A co, jeśli zależy Ci na zdobyciu konkretnych kwalifikacji zawodowych, ale nie chcesz rozpoczynać kolejnej szkoły? Warto sprawdzić kwalifikacyjne kursy zawodowe, czyli KKZ. To forma pozaszkolnego kształcenia zawodowego. Podczas kursu zdobywasz wiedzę i umiejętności potrzebne w zakresie konkretnej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.
W zależności od wybranego kursu możesz zdobywać kwalifikacje związane np. z rachunkowością, handlem, logistyką czy informatyką. Zawsze warto jednak sprawdzić, jakiej dokładnie kwalifikacji dotyczy dany kurs i do jakiego zawodu jest ona przypisana. Po ukończeniu kursu możesz przystąpić do egzaminu zawodowego, jeśli spełniasz warunki określone dla danej kwalifikacji.
KKZ może być rozwiązaniem zarówno dla osób, które dopiero planują swoją drogę zawodową, jak i dla tych, którzy chcą zdobyć dodatkowe kwalifikacje lub myślą o zmianie branży.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Przeczytaj nasz artykuł „Kwalifikacyjne kursy zawodowe – szybka droga do nowego zawodu. Sprawdź, czy to rozwiązanie dla Ciebie”.
Nie każdy chce od razu kontynuować naukę. I to też jest w porządku. Po liceum możesz rozpocząć pracę. To, jakie stanowiska będą dla Ciebie dostępne, zależy między innymi od wymagań pracodawcy oraz tego, jakich umiejętności szuka.
Na początek możesz szukać np. pracy w obsłudze klienta, sprzedaży, gastronomii, administracji czy na stanowiskach pomocniczych. W wielu przypadkach niezbędne doświadczenie możesz zdobywać właśnie podczas pierwszej pracy. Pierwsza praca może być dobrym sposobem na zdobycie doświadczenia i sprawdzenie, co właściwie Ci odpowiada. Być może dopiero po kilku miesiącach pracy odkryjesz, że dobrze czujesz się w kontakcie z klientami. Albo przeciwnie – przekonasz się, że zdecydowanie wolisz pracę wymagającą skupienia i samodzielności.
Takie doświadczenia też są cenne. Pomagają lepiej poznać swoje mocne strony i podejmować kolejne decyzje bardziej świadomie. Pamiętaj jednak, że rozpoczęcie pracy nie oznacza rezygnacji z dalszej nauki.
A może wcale nie musisz wybierać między pracą a nauką? Możesz zdobywać doświadczenie zawodowe i jednocześnie rozwijać swoje kwalifikacje. W zależności od wybranej ścieżki mogą to być np. studia niestacjonarne, szkoła policealna, KKZ czy inne formy kształcenia.
Przykład? Możesz rozpocząć pracę w logistyce, a jednocześnie zdobywać dodatkowe kwalifikacje związane z tym obszarem. Jeśli interesuje Cię marketing, możesz z kolei zdobywać pierwsze doświadczenia przy prowadzeniu mediów społecznościowych, a równolegle rozwijać wiedzę na studiach lub kursach.
Takie rozwiązanie wymaga dobrej organizacji czasu, ale ma też dużą zaletę – uczysz się i jednocześnie sprawdzasz zdobytą wiedzę w praktyce. Praca może też pomóc Ci odpowiedzieć na pytanie, czego właściwie oczekujesz od swojej przyszłości zawodowej.
No dobrze, ale co zrobić, jeśli żadna z tych możliwości nie wydaje Ci się oczywista? Nie wybieraj kolejnej szkoły czy kierunku tylko dlatego, że robią to Twoi znajomi. Nie zakładaj też, że musisz wybrać zawód, który ktoś uznał za „przyszłościowy”. Zanim podejmiesz decyzję, poznaj swoje mocne strony, zainteresowania i predyspozycje.
Zastanów się:
Twoje odpowiedzi mogą być pierwszą wskazówką. Jeśli lubisz kontakt z ludźmi, możesz przyjrzeć się np. pracy w sprzedaży, obsłudze klienta, edukacji czy usługach. Jeśli interesuje Cię technologia i rozwiązywanie problemów, sprawdź zawody związane z IT, programowaniem, analizą danych czy wsparciem technicznym. A jeśli wolisz konkretne, praktyczne zadania, zainteresować Cię mogą zawody techniczne, produkcyjne, logistyczne lub usługowe.
Nie zawsze łatwo odpowiedzieć na te pytania samodzielnie. Możesz porozmawiać z kimś, komu ufasz, sprawdzić informacje o zawodach i ścieżkach edukacyjnych albo skorzystać z pomocy doradcy zawodowego (w Centrum Rozwoju Talentów zrobisz to bezpłatnie).
Jest jeszcze jedna ważna rzecz. Nie musisz dziś zaplanować całego swojego życia zawodowego.Wybór studiów, szkoły policealnej czy pierwszej pracy jest ważny, ale nie oznacza, że już nigdy nie możesz zmienić kierunku. Możesz zdobywać kolejne kwalifikacje, uczyć się nowych rzeczy, zmienić zawód albo wrócić do edukacji po kilku latach pracy.
Rynek pracy się zmienia. Zmieniają się również Twoje zainteresowania, potrzeby i możliwości. Dlatego zamiast pytać: „Co będę robić przez całe życie?” spróbuj zacząć od prostszego pytania: „Jaki może być mój kolejny krok?”
Nie musisz mieć gotowego planu na całe życie. Ważne, żeby kolejna decyzja była Twoją decyzją, a nie wyborem podjętym dlatego, że tak wypada, tak robią znajomi albo ktoś powiedział Ci, że „tak będzie najlepiej”. Sprawdź dostępne ścieżki edukacyjne, poznaj zawody i zastanów się, czego potrzebujesz, żeby zrobić kolejny krok.
